Müzzemmil Suresi

 1.AYET

1 ya eyyuha ve ey
2 l-muzzemmilu örtüsüne bürünen زمل

Ey örtüsüne bürünen !

³ Kader / Nebi 

Burada Peygamberimiz belki normal bir insan gibi davranmaması gerektiği özel bir görev aldığı ve bu özel göreve uygun görevlerinin olduğu vurgulanmaktadır. O bakımdan normal insan gibi örtüne bürünme gece olunca da özel görevine göre davran. Her zaman ona göre davran. Peygamberimizin gerçekten yüce bir görev adına zorlu mücadele ettiği de anlaşılmakta.

2.AYET

1 kumi kalk قوم

2 l-leyle geceleyin ليل

3 illa yalnız

4 kalilen birazında قلل

Geceleyin azı dışında kalk.

³ Kader / Nebi 

Geceleyin birazı dışında Peygamberizin kalkması ve özel görevi için özel çaba göstermesi vurgulanıyor. Asıl istenen bu olduğu için burada bu vurgulanıyor. Ama birazı dışında kalkması olumsal bir anlam. Zaman zaman yarısı zaman zaman daha da artabiliyor.

 

3. AYET

1 nisfehu onun yarısında نصف

2 evi yahut 

3 nkus eksilt نقص

4 minhu bundan 

5 kalilen biraz قلل

Onun yarısında veya bundan biraz daha azında.

³Kader / Nebi 

Peygamberimize verilen özel görev gereği O'na özel mücadele de gerektiği bu hırs ile tutku ile mücadele etmesi gerektiği vurgulanıyor.

Zaman zaman gecenin yarısında , kimi zaman bundan biraz daha eksilterek daha erken kalkması gerektiği vurgulanıyor.

4. AYET

1 ev veya 

2 zid artır زيد

3 aleyhi bunu 

4 ve rattili ve oku رتل

5 l-kurane Kur'an قرا

6 tertilen ağır ağır رتل

Veya arttır bunu ve ağır ağır Kur'an oku.

³ Kader / Nebi

Peygamberimiz gerçekten özel bir görev almış ve bu özel görevin gerektirdiği şekilde davranmış. Haşa bunu Kendi yazıp boş oyalanmalarda bulunmuyor. Gerçek bir dava üzerine çalışıyor.

Zaman olarak esnek bir zaman veriliyor. Ama birazı dışında kalkması gerektiği bu birazın kimi zaman gecenin yarısına kadar olduğu kimi zaman önce kimi zaman sonra olduğu vurgulanıyor.

5. AYET

1 inna doğrusu biz 

2 senulki bırakacağız لقي

3 aleyke senin üzerine 

4 kavlen bir söz قول

5 sekilen ağır ثقل

Muhakkak biz Senin üzerine Ağır bir söz bırakacağız.

³ Kader / Nebi

İlk 4 ayette burada daha iyi anlaşılıyor. Peygamberimize özel bir görev verildiği ve normal insanlar gibi değil bu göreve bu davaya uygun hareket etmesi gerektiği ve buna göre zor mücadele etmesi gerektiği vurgulanıyor. Çünkü Peygamberimize ağır bir görev veriliyor. Önce Kendisi bu Sözleri kalben kabul etsin benimsesin düşünsün ve pekiştirip uygulasın ki bu Kur'an karakteri ile davranıp en güzel örnek olsun.

6. AYET

1 inne gerçekten 

2 naşiete kalkmak نشا

3 l-leyli gece ليل

4 hiye o 

5 eşeddu daha شدد

6 vet'en tesirlidir وطا

7 ve ekve mu ve daha sağlamdır قوم

8 kilen söz(ler) 

Gerçekten o gece kalkması daha tesirlidir ve sözler daha anlamlı olur.

³ Kader / Nebi

Burada belki Peygamberimiz özelinde ama çoğu insan üzerinde gecenin verdiği hava ile Kur'an'ın daha tesirli bir şekilde Nebiye geçmesi ve iyice karakteri hâkine dönüşmesi için önemli olduğu vurgulanmış.  Yine Elçilik görevini en tesirli yapması için Peygamberimiz fedakarlıklara katlanıyor.

7. AYET

1 inne çünkü 

2 leke senin vardır 

3 fi  

4 n-nehari gündüzde نهر

5 sebhen uğraşacağın şeyler سبح

6 tavilen uzun süre طول

Gündüz içinde uğraşacağın uzun işler var.

³ Kader / Nebi

Kur'an Nebi'nin hayatını özellikle Kur'an'ın en güzel şekilde ona hitap etmesi tesir etmesi ve Kur'an'ı karakter hâline getirip en güzel örnek olması için belirli zamanlarda düzenliyor. Ve gündüz yapılacak işler dünyalık emekler olduğu için daha doğru zamanın gece olduğu vurgulanıyor.

8. AYET

1 vezkuri ve an ذكر

2 isme adını سمو

3 rabbike Rabbinin ربب

4 ve tebettel ve yönel بتل

5 ileyhi O'na 

6 tebtilen bütün gönlünle بتل

Rabbi'nin adını an ve yönlenmesi gerektiği ölçüde O'na yönel

² Din / nefs 

Rabbi'nin İsmi anılması gerektiği ve yönlenilmesi gerektiği kadar özünde O'na yönlenilmesi buyruluyor.

9. AYET

1 rabbu Rabbidir ربب

2 l-meşriki doğunun شرق

3 velmegribi ve batının غرب

4 la yoktur 

5 ilahe tanrı اله

6 illa başka 

7 huve O'ndan 

8 fettehizhu yalnız O'nu edin اخذ

9 vekilen vekil وكل

Doğunun ve batının Rabbi'dir. O'ndan başka İlah yoktur. Yalnızca O'nu Vekil edin.

¹ ² 

Hem Allah'ın Özellikleri anlatılıyor. Tek İlah olduğu her şeyin Rabbi olduğu ve sadece esas olarak O'nu Vekil yol gösteren edinmemiz gerektiği.

10. AYET

1 vesbir sabret صبر

2 ala  

3 ma şeylere 

4 yekulune onların dedikleri قول

5 vehcurhum ve onlardan ayrıl هجر

6 hecran bir ayrılışla هجر

7 cemilen güzel جمل

Onların dedikleri şeylere sabret. Ve onlardan güzel bir ayrılışla ayrıl.

³ Kader / Nebi

Onların söylediklerine karşı Peygamberimizin Allah'a yönelip sabretmesini esas olarak sadece Allah'ı yol gösterici edinmesi gerektiğini ve onlardan güzel şekilde ayrılması gerektiğini anlatıyor ayet. Peygamberimizin bu tavırları her zaman bize de örnek. Olabildiğince Peygamberimize yaklaşmaya çalışmak gerekir. Gece namazı şart olmasa bile yapılması daha iyidir. Bu güzel ayrılıklar olsa daha güzel olur. Herkes kendisine yapılan nispetinde karşılık hakkına sahiptir ama güzel ayrılık daha güzeldir. Ve merak etme Allah'a karşı yaptıkları sapıklıkla Allah'a haşa zarar veremezler her şeyin İlâhı ve Rabbi Allah'tır müsterih ol sen Allah İlâhi kader ölçüsünde onlara izin veriyor.

11. AYET

1 ve zerni beni yalnız bırak وذر

2 velmukezzibine ve yalanlayıcıları كذب

3 uli sahibi اول

4 n-nea'meti ni'met نعم

5 ve mehhilhum ve onlara mühlet ver مهل

6 kalilen biraz قلل

Nimet sahipleri yalanlayıcıları Bana bırak. Ve onlara biraz mühlet ver.

³ Kader / Nebi

Doğrudan Allah'a karşı yapılmış işin hükmünü Allah'a bırak ve onlara mühlet ver sen de. İnanmaları için sabret. inanmalarını bekle . İnanmazlar ise de kendileri bilir. Müddet ver ve sonucunu Allah'a bırak.

12. AYET

1 inne doğrusu 

2 ledeyna bizim yanımızda vardır 

3 enkalen bukağılar نكل

4 ve cehimen ve cehennem جحم

Muhakkak bizim yanımızda ibret verici şeyler ve cehennem var. 

¹ 

Allah'ın Kahhar olarak kötülüğe karşı şiddetli cezalar vereceği anlatılıyor.

13.AYET

1 ve taaamen ve bir yiyecek طعم

2 za  

3 gussatin boğazı tırmalayan غصص

4 ve azaben ve bir azab عذب

5 elimen acı veren الم

Boğazı tırmalayan bir yiyecek ve acı veren bir azap 

³ Kader / Cehennem

Kötülüğün karşılığının ciddi bir acı son olduğu vurgulanıyor ki insanlar geri dursunlar.

14. AYET

1 yevme o gün يوم

2 tercufu sarsılır رجف

3 l-erdu yer ارض

4 velcibalu ve dağlar جبل

5 ve kaneti ve olur كون

6 l-cibalu dağlar جبل

7 kesiben kum yığınları كثب

8 mehilen dağılan هيل

O gün yer ve dağlar sarsılır ve dağlar dağılan kum yığınları olur.

³ Kader / ahiret 

Kıyamet günü çok şiddetli şekilde gelir. Dünya sona erer ve ahiret hayatı başlar.

15. AYET

1 inna doğrusu biz 

2 erselna gönderdik رسل

3 ileykum size 

4 rasulen bir elçi رسل

5 şahiden tanıklık edecek شهد

6 aleykum aleyhinize 

7 kema gibi 

8 erselna gönderdiğimiz رسل

9 ila  

10 fir'avne Fir'avn'a 

11 rasulen bir elçi رسل

Doğrusu sizin hakkınızda şahitlik edecek bir Elçi gönderdik. Firavun'a da bir Elçi gönderdiğimiz gibi

³ Elçi- Kitabullah

Allah gerekli gördüğü toplumlara Elçi gönderir ve Kur'an'da her türlü örneği verir ki anlasınlar diye .

16. AYET

1 feasa karşı geldi عصي

2 fir'avnu Fir'avn 

3 r-rasule elçiye رسل

4 feehaznahu biz de onu yakaladık اخذ

5 ehzen bir yakalayışla اخذ

6 vebilen ağır وبل

Firavun Elçiye karşı geldi ve biz onu ağır bir yakalayışla yakaladık.

³ Sünnetullah

Allah'ın kötülüğe karşı her zaman tavrı aynı. Gerekirse mühlet verir ama gerekirse de cezayı verir. Aynı şekilde Peygamberimizin olduğu toplum da uyarılıyor.

17. AYET 

1 fekeyfe peki nasıl? كيف

2 tettekune kendinizi kurtaracaksınız وقي

3 in eğer 

4 kefertum inkar ederseniz كفر

5 yevmen o günden يوم

6 yec'alu yapan جعل

7 l-vildane çocukları ولد

8 şiben ihtiyar شيب

Peki inkar ederseniz çocukları ihtiyar yapan o günden kendinizi nasıl kurtaracaksınız ?

³ Ahiret 

Önceki ayetlerde ahiret ahlâkî yargılanma günü ve sonucunda cehennem gibi kavramlardan bahsedilmişti. İşte bu kadar zor olan bir günden ahlâkî kötülük içinde olanların kurtulamayacağı ve kendilerine gelmesi gerektiği vurgulanıyor.

18. AYET 

1 es-semau gök سمو

2 munfetirun yarılır فطر

3 bihi onun sebebiyle 

4 kane olmuştur كون

5 vea'duhu O'nun va'di وعد

6 mef'ulen mutlaka yapılmıştır فعل

Onunla birlikte ( ahiret )  gök yarılır parçalanır ve O'nun Vadi gerçekleşmiş olur.

³ Ahiret 

Ahiretin çok çetin bir gün olacağı vurgulanıyor.

19. AYET

1 inne şüphesiz 

2 hazihi bu 

3 tezkiratun bir öğüttür ذكر

4 femen kimse 

5 şa'e dileyen شيا

6 ttehaze tutar اخذ

7 ila varan 

8 rabbihi Rabbine ربب

9 sebilen bir yol سبل

Şüphesiz bu bir Hatırlatmadır. Ve böylece dileyen Rabbine giden bir yol tutar.

² 

Allah'ın Özellikleri anlatılıyor. Ahlâkın Sahibi Yargılayıcısı hiçbir ortağı olmayan Hüküm günü Allah'ın elinden kimse kâfirleri alamayacak kimse Allah'ın dediği hükümleri iptal edecek ve istedikleri hükümleri getirecek yetide değil. Kötüleri şiddetli azap edecek olan. İşte bu Kur'an din adına hakikatleri Zikreder ki insan kalbinde de bu gerçeklere ulaşıp gerçeğin farkına varır hatırlar. Kim isterse Rabbine yol edinsin artık. Kur'an'ın temel amacı budur.

20. AYET

1 inne şüphesiz 

2 rabbeke Rabbin ربب

3 yea'lemu biliyor علم

4 enneke senin 

5 tekumu kalktığını قوم

6 edna daha azında دنو

7 min -nden 

8 suluseyi üçte ikisi- ثلث

9 l-leyli gecenin ليل

10 ve nisfehu ve yarısında نصف

11 ve sulusehu ve onun üçte birinde ثلث

12 ve taifetun bir topluluğun da طوف

13 mine -dan 

14 ellezine bulunanlar- 

15 meake seninle beraber 

16 vallahu ve Allah 

17 yukaddiru takdir eder قدر

18 l-leyle geceyi ليل

19 ve nnehara ve gündüzü نهر

20 alime bildi علم

21 en  

22 len asla 

23 tuhsuhu sizin onu sayamayacağınızı حصي

24 fetabe bu yüzden affetti توب

25 aleykum sizi 

26 fekra'u artık okuyun قرا

27 ma şeyi 

28 teyessera kolayınıza gelen يسر

29 mine -dan 

30 l-kurani Kur'an- قرا

31 alime bilmiştir علم

32 en  

33 seyekunu bulunacağını كون

34 minkum içinizden 

35 merda hastalar مرض

36 ve aharune ve başka kimseler اخر

37 yedribune gezip ضرب

38 fi  

39 l-erdi yeryüzünde ارض

40 yebtegune arayan بغي

41 min -ndan 

42 fedli lutfu- فضل

43 llahi Allah'ın 

44 ve aharune ve başka insanlar اخر

45 yukatilune savaşan قتل

46 fi  

47 sebili yolunda سبل

48 llahi Allah 

49 fekra'u onun için okuyun قرا

50 ma şeyi 

51 teyessera kolayınıza gelen يسر

52 minhu O'ndan 

53 ve ekimu ve ayağa kaldırın قوم

54 s-salate salatı صلو

55 ve atu ve verin اتي

56 z-zekate zekatı زكو

57 ve ekridu ve borç verin قرض

58 llahe Allah'a 

59 kardan bir borçla قرض

60 hasenen güzel حسن

61 ve ma ve 

62 tukaddimu verdiklerinizi قدم

63 lienfusikum kendiniz için نفس

64 min -dan 

65 hayrin hayır- خير

66 teciduhu bulacaksınız وجد

67 inde katında عند

68 llahi Allah 

69 huve o 

70 hayran daha hayırlıdır خير

71 ve ea'zeme ve daha büyüktür عظم

72 ecran mükafatça اجر

73 vestegfiru ve mağfiret dileyin غفر

74 llahe Allah'tan 

75 inne şüphesiz 

76 llahe Allah

77 gafurun çok bağışlayandır غفر

78 rahimun çok esirgeyendir 

Şüphesiz Rabbin Senin ve seninle beraber olanlardan bir grubun gecenin ; üçte ikisinin daha azında , yarısında ve üçte birinde kalktığını biliyor. Allah gecenin ve gündüzün ölçüsünü belirler. Onu asla sayamayacağınızı biliyor ve bu yüzden tövbelerinizi kabul etti. Artık Kur'an'dan kolayınıza gelen şeyi okuyun. İçinizden hastalar bulunacağını , yeryüzünde gezip Allah'ın lütfunu arayanlar olacağını, Allah yolunda savaşanlar olduğunu biliyor. Böylece O'dan kolayınıza gelen şeyi okuyun. Ve Salatı ikame edin, zekâtı verin. Ve Allah'a güzel bir borç ile borç verin. Ve kendiniz için hayır olarak ne verirseniz Allah katında bulacağınız  daha hayırlıdır ücret olarak da daha büyüktür. Ve Allah'tan mağfiret (istigfar) dileyin. Muhakak Allah Gafur ve Rahim Olan'dır.

¹ ²

Zaman zaman bu özel görev için Peygamberimiz gece kalkıyor. Ve arkadaşları da O'nun davasına yardımcı oluyor ve onlar da kalkıyor. Muazzam bir durum. Biz de yeri geldiğinde bu tarz fedakarlıklar yapmalıyız. Peygamberimiz de kimi zaman arttırarak kimi zaman yarısında kimi zaman daha azında kalktığı vurgulanıyor ki Allah bu surenin 2. Ayetinde bunu istemişti. Ve Nebi bunu uyguluyor. Burada zamanlar çoğu yaptıklarından daha az yaptıklarına göre sıralanmış olabilir. Allah geceyi ve gündüzü belirli ölçü ile yarattığı için o dönemde bunları sayamayacaklarını bildiği için Peygamber elinden olmayan nedenle yanlış yaptıysa Allah yanlışlarını örttüğünü söyler. Bu da Allah'ın Rahmetidir ve ahlâkî sorumluluğumuzun elinde olan kısmını anlatır. Ve öncesindeki bu ölçüleri de vermesi gerektiği gibi verdiğini ve olabildiğince uyulması gerektiğini vurgular. Öncesinde bu emri verirken ne kadar yapmaya çalışacaklar diye sınamış ve sonrasında da elinizden gelen ölçüye göre Ahlâkî sorumluluk verdiğinin dersini de vermiş olabilir Allah. 

Şuraya da dikkat etmeli.Allah nihayetinde bir ibadet belirlemiş ve sınırlılıklarını koymuş. Örneğin orucu Nebiye belirlemiş kimisi kendisi de tutmak istemiş olumsal bir durum ama artık bunu yapıyorsa şartına uymalı gidip su içemez. Tam şartına göre yapamadıkları için Allah af dilemiş. Ve Allah da kabul ediyor.

Bu ayette sanki bu emir kalmış olabilir ve artık Kur'an'dan kolayınıza gelen şeyi okuyun diye hafifleştirilmiş olabilir Peygamberimize gelen emir. Allah vahiy inerken bu davanın  öneminin anlaşılması için belirli kısımda bu alışkanlığı kazandırmış ve bu davayı anlayınca işi kolaylaştırmış olabilir. Ve makul nedenler olacağını da Allah görüyor. Ve kolaya gelen şekilde Kur'an'ın okunması gerektiğini söylüyor Allah ama mutlaka yapılması gerekir. Tamamen terk etmek olmaz onun için kolaya geleni okuyun diye tekrar vurguluyor. İşi kolaylaştırıyor ama bitmiyor. Bizde eğer yapmamız gerekiyorsa gerekirse her gün belirli kolayımıza gelen ölçüde Kur'an okursak faydalı olur. Normal zamanda da bunu yapın artık diyor olabilir ayet bunu biraz daha düşün. Burda Kur'an ulaşan en azından o dknemdeki Müslümanlar için kolaya geldiği ölçüde Kur'an okumak. Bu çok önemli her zaman. Allah bunu esnek bırakmış ama belirli ciddiyette bugün de bunu yapmak gerekiyor. Asla ama asla kendi sözlerimizi Kur'an önüne geçirmemeliyiz. Kur'an'ın evrensel dediği çok şey var. O bakımdan Kur'an bize de inmiş ve bu hitabı bizim için de geçerli. Allah'tan bir Zikir geliyorsa bunun önemine göre hareket etmeliyiz. Her gün kolaya gelen ölçüde okumamız gerekir anlayarak. Okudukça ne anlamlar çıkarır ve aklımıza ne anlamlar gelir ve doğru din anlayışını iyice oturtarak Kur'an ahlâkını Peygamberimiz gibi karakter hâline getiririz. Elbette okudukça herkes kendine göre kolay bir algoritma ile Kur'an'ı kodlayabilir ki daha iyi anlasın. Ben de kendi algoritmama ulaşıp ve bunu anlatmaya çalışıyorum. İnşÂllah Rabbim muvaffak eder.Kur'an ulaşılıyorsa anlamsal açıdan da hitap açıdan da evrensel olduğu yerler var Kur'an'ı oku Allah'ın Zikrini okumak her zaman önemlidir. Kitabullah. Allah'a gerekli saygıyı göstermekten gelir O'na da saygı 

Salatı ikame etmek ise namazdan önce verilen emir. Burada temel mantık Allah'a karşı ahlâkî sorumluluklarımızı ve gönül olarak bu ahlâkî sorumluğuma bağlanmaya neden olan her türlü eylem Allah'a yaklaştıran , ahlâkî ilişkiyi kuvvetlendiren ve sonucunda Allah'ın Rızasını gözeten her türlü ilişki olabilir. Zekâtı vermek ise nefsin her şeyin zekâtını vermek anlamında olabilir. Bunu düşün. Örneğin nefsin kötülüğünü atıp nefsi tezkiye etmek arındırmak. Malımızın da hakkımız olmayanı paylaşmak bağışlamak...

Biz de Allah'a borç veririz ve karşılığında Allah daha güzeli ile çok daha fazlasıyla cevap verir. Belki zekat verirsin bu fakirleştirdi diyelim bu bile Allah katında İlahi kaderde esas olarak ahiret sevabı adınadır ve sınav olabilir yeter ki doğru düşün belki diğer anlamlarda şımarman adına yol açılacaktı ama bu yolda paran  azalsa bile doğru düşünüp ahiretteki sevaba yaklaşman daha kolay olabilir.

Allah'tan mağfiret dile bol bol Allah tövbeleri kabul eden ve Manevî Rahmet kaynağıdır.